Lung linh Cẩm cù

Ngày cuối năm gắp nốt bài viết về lan cẩm cù của ông bạn đã đăng báo từ rất lâu. Năm nay tuy làm ít hoa, người mua ít hơn dù nhu câu vẫn nhiều, nhưng tối ngày lu bù với thi công sân vườn. Bù lại cái anh hoa Cẩm cù lại khởi sắc. Bổ xung thêm bài viết này để mở đầu cho chuỗi bài viết về cây Cẩm cù cho năm sau 2015.

Cẩm cù - Tên gọi và xuất xứ


Cẩm cù (Hoya) còn gọi là Hoa Nến thuộc họ Thiên l‎ý (Asclepiadaceae) là một loài cây cảnh đẹp, được người yêu hoa biết đến từ lâu bởi những chiếc lá mập mạp, xanh bóng và những chùm hoa xinh xắn, hình bán câù, có hương thơm dìu dịu. Người chơi còn gọi loài hoa xinh đẹp này là Lan Cẩm cù dù chúng chẳng liên quan gì đến Họ Lan. Giống Cẩm cù gồm các cây dạng leo hay bò có lá xanh tốt quanh năm với hơn 200 loài phân bố từ Nam Trung Quốc đến Bắc Úc. Theo Giáo sư Phạm Hoàng Hộ tại Việt Nam đã phát hiện được 21 loài cẩm cù sống rải rác tại các khu vực rừng núi miền Bắc và vùng Tây Nguyên.

Dưới tán lá rậm rạp của rừng nhiệt đới, Cẩm Cù phụ sinh trên các thân cây gỗ to hoặc bám trên các vách đá vôi nhờ các rễ phụ ở nách lá, tạo nên những mảng màu xanh tươi mất, gây một ấn tượng vô cùng đặc sắc. Nếu bạn vào rừng khoảng thời gian hoa Cẩm cù nở rộ (từ tháng 5 đến tháng 10), bạn sẽ cảm nhận trong không gian một mùi hương thơm thoang thoảng, thuần khiết mà rất dịu dàng, đặc trưng cho loài hoa này. Đâu đó ẩn khuấn trong tán lá xanh là những chùm hoa nho nhỏ, trăng trắng như những chiếc đèn lồng được ghép bởi những vì sao nhỏ bé xinh xinh

Đặc điểm hình thái của Lan Cẩm cù

Đặc điểm chung của Cẩm cù là thân cây có mủ nhựa trắng và các lá mập mạp mọc thành từng đôi, đối xứng qua thân. Hoa Cẩm Cù mọc từng chùm, rất đa dạng về màu sắc, từ trắng muốt đến vàng nhạt như các loài tiêu biểu ở Việt Nam cho đến tím, thậm chí đỏ sẫm như nhiều loài của Philippine. Hoa Cẩm Cù có đường kính dao động từ 0,2cm đến 1,5cm, thường có mùi thơm thoang thoảng, đặc biệt một số loài như Hoya.carnosa có mùi thơm hoắc rất ấn tượng.  Đa số hoa Cẩm Cù có hình dáng ngôi sao 5 cánh, tuy nhiên sự biến tấu của cánh hoa vô cùng lớn. Có loại cánh trơn, có loại cánh lông, loại thì cánh tù tròn, lại cs loại cánh dì nhọn và cong như mỏ chim (Hoya.onichoides). Sự đang dạng về hình dáng của lá Cẩm Cù cũng khiến bạn phải ngạc nhiên. Loài Hoya.imbricata thì có lá hình phiến tròn độc đáo, nhưng đặc sắc hơn cả có lẽ là lá của Hoya.obovata, có hình trái tim. Chính sự đa dạng của lá và hoa Cẩm Cù Việt Nam là nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và đặc sắc cho việc phát hiện, tìm kiếm và thuần hóa những loài hoa hoang dã này để làm cây cảnh. 

Nhân giống cây Cẩm cù

Việc nhân giống Cẩm Cù được thực hiện tương đối dễ dàng bằng cách giâm những đoạn thân dài 7-10cm, có 2-3 đốt lá trong đất mùn hoặc cát ẩm. Trước khi giâm phải để cành ở chỗ thoáng gió và tránh nắng trong khoảng một ngày cho khô nhựa ở vết cắt. Cành giâm cần được giữ ẩm tốt bằng cách đậy kín hoặc che nylon. Sau khoảng 2-3 tuần cành giâm ra các rễ mới, màu trắng. Tuy vậy chỉ sau khi các cành giâm nảy chồi cho lá mới có thể đánh cây con ra trồng.

Kỹ thuật chăm trồng hoa Cẩm cù

Các loại đất mùn, tơi xốp rất thích hợp cho Cẩm Cù. Điều kiện lí tưởng cho sự phát triển của loại hoa này là những khu vực ẩm không có ánh sáng trực xạ của mặt trời. Mặc dù đây là loài cây có khả năng chịu hạn tương đối tốt nhờ có các mô dự trữ nước trong lá, chế độ tưới nước đều đặn và có mức độ sẽ cho vẻ đẹp mỡ màng của những chiếc lá Cẩm Cù. Nói chung Cẩm Cù thuộc loại cây dễ trồng và không đòi hỏi một kỹ thuật chăm sóc đặc biệt. Có hai điểm cần lưu ‎y khi chăm sóc hoa Cẩm Cù. Thứ nhất là nên tránh chạm vào nụ hoa vì sẽ dẫn đến việc thui và rụng hoa. Điểm cần chú ‎ nữa là cuống chùm hoa Cẩm Cù sau khi hoa nở không rụng mà từ đây hàng năm, khi đến mùa sẽ xuất hiện chùm hoa mới. Bởi thế khi xén tỉa không nên cắt các cồi hoa này vì như vậy vô tình đã làm mất hoa ở các mùa sau.

Vì là loại cây leo nên Cẩm Cù thường được trồng các chậu treo lên dưới các giàn cây, lan can, ban công. Bằng cách uốn dây thép theo các hình dáng quả cầu, lẵng hoa…làm khung bám cho Cẩm Cù, có thể dễ dàng thu được những giò hoa độc đáo và đặc sắc. Với những chiếc lá xanh rất đẹp và những chùm hoa xinh xắn tỏa hương thơm dịu dàng. Đặc biệt là với tính thích nghi tốt và dễ chăm sóc của mình, Cẩm Cù chính là nét xanh thiên nhiên mềm mại trong không gian căn nhà của bạn, làm dịu đi những nét khô khan của kiến trúc đô thị thời hiện đại.

Đàm Bạch Dương

0 comments: